چگونه مشکل کند شدن ویندوز را برطرف کنیم؟
آموزش افزایش سرعت ویندوز 10 و 11؛ ۱۵ روش کاربردی برای رفع کندی سیستم
۱. غیرفعال کردن برنامههای اضافی هنگام روشن شدن ویندوز
بعضی برنامهها بهمحض روشن شدن کامپیوتر بهصورت خودکار اجرا میشوند. اگر تعداد این برنامهها زیاد باشد، ممکن است ویندوز دیرتر بالا بیاید و بخشی از حافظه RAM و پردازنده درگیر شود.
برای غیرفعال کردن برنامههای اضافی در هر دو نسخه ویندوز، مراحل زیر را انجام دهید:
-
کلیدهای Ctrl + Shift + Esc را همزمان فشار دهید.
-
پنجره Task Manager باز میشود.
-
اگر در ویندوز 10 هستید، وارد تب Startup شوید.
-
اگر از ویندوز 11 استفاده میکنید، از منوی سمت چپ گزینه Startup apps را انتخاب کنید.
-
فهرست برنامههایی که هنگام روشن شدن ویندوز اجرا میشوند نمایش داده میشود.
-
روی برنامهای که به اجرای خودکار آن نیاز ندارید کلیک راست کنید و گزینه Disable را انتخاب کنید.
نکته: همه برنامهها را غیرفعال نکنید. بهتر است فقط نرمافزارهایی مانند لانچرهای اضافی، برنامههای غیرضروری و ابزارهایی را که به اجرای خودکار آنها نیاز ندارید غیرفعال کنید. برنامههای امنیتی و درایورهای ضروری را بدون شناخت دستکاری نکنید.
۲. پاک کردن فایلهای موقت و اضافی ویندوز
هنگام کار با ویندوز و اجرای نرمافزارهای مختلف، فایلهای موقتی ایجاد میشوند. این فایلها در بعضی مواقع دیگر کاربردی ندارند و فضای هارد یا SSD را اشغال میکنند.
برای پاک کردن این فایلها دو روش ساده وجود دارد.
روش اول: استفاده از دستور Temp در ویندوز 10 و 11
-
کلیدهای Win + R را فشار دهید.
-
عبارت
%temp%را وارد کنید. -
کلید Enter را بزنید.
-
تمام فایلهای موجود را با Ctrl + A انتخاب کنید.
-
کلید Delete را فشار دهید.
-
اگر بعضی فایلها حذف نشدند، گزینه Skip را انتخاب کنید.
روش دوم: استفاده از تنظیمات ویندوز
مسیر این قسمت در ویندوز 10 و 11 متفاوت است:
-
ویندوز 11: وارد Settings شوید، گزینه System را انتخاب کنید، سپس Storage و در ادامه Temporary files را باز کنید.
-
ویندوز 10: وارد Settings شوید، گزینه System را انتخاب کنید و از منوی سمت چپ وارد Storage شوید. در این صفحه، روی Temporary files کلیک کنید.
پس از نمایش فایلها، مواردی را که قصد حذف آنها را دارید انتخاب کنید و گزینه Remove files را بزنید.
هشدار: قبل از حذف فایلها، پوشه Downloads و سایر فایلهای شخصی را بررسی کنید. بعضی گزینههای پاکسازی ممکن است فایلهایی را حذف کنند که هنوز به آنها نیاز دارید.
۳. حذف برنامههای غیرضروری از ویندوز
نرمافزارهایی که مدت زیادی از آنها استفاده نمیکنید، بهتر است از سیستم حذف شوند. بعضی از این برنامهها علاوه بر اشغال فضای ذخیرهسازی، سرویسهایی را در پسزمینه اجرا میکنند.
برای حذف برنامهها، مسیر زیر را دنبال کنید:
-
ویندوز 11: Settings → Apps → Installed apps
-
ویندوز 10: Settings → Apps → Apps & features
برنامه موردنظر را پیدا کنید، روی منوی مربوط به آن کلیک کنید و گزینه Uninstall را انتخاب کنید.
توجه داشته باشید که برنامههای ناشناخته سیستمی یا نرمافزارهای مربوط به درایورها را بدون اطلاع از کاربردشان حذف نکنید.
۴. اسکن ویندوز برای پیدا کردن ویروس و بدافزار
گاهی کند شدن کامپیوتر به دلیل وجود ویروس یا بدافزار است. این نرمافزارهای مخرب ممکن است بدون اطلاع شما در پسزمینه اجرا شوند و از منابع سیستم استفاده کنند.
برای بررسی کامپیوتر میتوانید از ابزار امنیتی داخلی ویندوز، یعنی Microsoft Defender استفاده کنید.
در ویندوز 11:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه Privacy & security را انتخاب کنید.
-
وارد Windows Security شوید.
-
روی Virus & threat protection کلیک کنید.
-
گزینه Scan options را انتخاب کنید.
-
گزینه Full scan را فعال کنید و روی Scan now بزنید.
در ویندوز 10:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه Update & Security را انتخاب کنید.
-
وارد Windows Security شوید.
-
روی Virus & threat protection کلیک کنید.
-
گزینه Scan options را انتخاب کنید.
-
Full scan را انتخاب کرده و اسکن را شروع کنید.
نکته: اسکن کامل ممکن است مدتی طول بکشد. همچنین نصب همزمان چند آنتیویروس معمولاً ضروری نیست و ممکن است باعث مصرف بیشتر منابع سیستم شود.
۵. بهروزرسانی ویندوز و درایورها
قدیمی بودن ویندوز یا درایورهای سختافزاری ممکن است باعث ایجاد مشکلات عملکردی و ناسازگاری شود. به همین دلیل بهتر است بهروزرسانیهای موجود را بررسی کنید.
مسیر بررسی آپدیت در دو نسخه ویندوز متفاوت است:
-
ویندوز 11: Settings → Windows Update
-
ویندوز 10: Settings → Update & Security → Windows Update
در این قسمت روی Check for updates کلیک کنید تا ویندوز بهروزرسانیهای موجود را بررسی کند.
برای بهروزرسانی درایور کارت گرافیک، چیپست و سایر قطعات نیز بهتر است از سایت رسمی سازنده لپتاپ یا قطعه سختافزاری استفاده کنید.
نکته مهم: پشتیبانی عمومی Windows 10 در تاریخ 14 اکتبر 2025 پایان یافته است. بنابراین اگر از این نسخه استفاده میکنید، بهتر است امکان ارتقا به Windows 11 یا استفاده از برنامه بهروزرسانی امنیتی ESU را بررسی کنید.
۶. خاموش کردن Widgets و News در ویندوز
ویندوز قابلیتهایی مانند Widgets و News را برای نمایش اخبار، آبوهوا و اطلاعات مختلف در اختیار کاربران قرار میدهد. اگر از این امکانات استفاده نمیکنید، میتوانید نمایش آنها را غیرفعال کنید.
در ویندوز 11:
-
روی نوار وظیفه (Taskbar) راستکلیک کنید.
-
گزینه Taskbar settings را انتخاب کنید.
-
در قسمت Taskbar items گزینه Widgets را خاموش کنید.
در ویندوز 10:
-
روی نوار وظیفه راستکلیک کنید.
-
وارد بخش News and interests شوید.
-
گزینه Turn off را انتخاب کنید.
توجه داشته باشید که خاموش کردن این قابلیتها بهتنهایی سرعت کامپیوتر را چند برابر نمیکند، اما میتواند فعالیتهای غیرضروری پسزمینه را کاهش دهد.
۷. خاموش کردن Animation Effects در ویندوز 10 و 11
ویندوز برای زیباتر شدن محیط کاربری از انیمیشنها و جلوههای بصری استفاده میکند. در سیستمهای قدیمی و ضعیف، غیرفعال کردن این قابلیتها ممکن است باعث روانتر شدن محیط ویندوز شود.
خاموش کردن انیمیشنها در ویندوز 11:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه Accessibility را انتخاب کنید.
-
وارد Visual effects شوید.
-
گزینه Animation effects را روی Off قرار دهید.
مسیر: Settings → Accessibility → Visual effects → Animation effects
خاموش کردن انیمیشنها در ویندوز 10:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه Ease of Access را انتخاب کنید.
-
از منوی سمت چپ وارد Display شوید.
-
گزینه Show animations in Windows را خاموش کنید.
مسیر: Settings → Ease of Access → Display → Show animations in Windows
نکته: این تنظیم قدرت پردازنده یا مقدار RAM را افزایش نمیدهد، اما انیمیشنهای محیط کاربری را کاهش میدهد و ممکن است کار با ویندوز را روانتر کند.
۸. تنظیم ویندوز روی Adjust for best performance
یکی دیگر از روشهای کاهش جلوههای بصری، استفاده از گزینه Adjust for best performance است. این قابلیت در هر دو نسخه ویندوز 10 و 11 وجود دارد.
برای فعال کردن آن مراحل زیر را انجام دهید:
-
کلیدهای Win + R را فشار دهید.
-
عبارت
sysdm.cplرا وارد کنید. -
کلید Enter را بزنید.
-
وارد تب Advanced شوید.
-
در قسمت Performance روی Settings کلیک کنید.
-
وارد تب Visual Effects شوید.
-
گزینه Adjust for best performance را انتخاب کنید.
-
روی Apply و سپس OK کلیک کنید.
با انتخاب این گزینه، بسیاری از انیمیشنها، سایهها و جلوههای بصری ویندوز غیرفعال میشوند.
نکته: ظاهر ویندوز بعد از این تغییر سادهتر میشود. اگر میخواهید ظاهر سیستم حفظ شود، میتوانید فقط گزینههای غیرضروری را بهصورت دستی غیرفعال کنید.
۹. فعال کردن حالت High Performance یا Best Performance
ویندوز برای مدیریت مصرف انرژی و عملکرد سیستم، حالتهای مختلفی دارد. انتخاب حالت عملکرد بالا میتواند در بعضی شرایط باعث افزایش توان در دسترس سیستم شود.
در ویندوز 11:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه System را انتخاب کنید.
-
وارد Power & battery شوید.
-
در قسمت Power mode گزینه Best performance را انتخاب کنید.
در ویندوز 10:
-
وارد Settings شوید.
-
گزینه System را انتخاب کنید.
-
وارد Power & sleep شوید.
-
در قسمت Related settings روی Additional power settings کلیک کنید.
-
در پنجره Power Options، در صورت وجود، گزینه High performance را انتخاب کنید.
اگر گزینه High performance را در ویندوز 10 مشاهده نکردید، ممکن است این حالت در سیستم شما نمایش داده نشده باشد. در بعضی دستگاهها گزینههای مدیریت انرژی توسط سازنده تنظیم میشوند.
نکته مهم: انتخاب حالت عملکرد بالا ممکن است مصرف برق و تولید گرما را افزایش دهد. در لپتاپها نیز باعث کاهش سریعتر شارژ باتری میشود.
۱۰. بررسی حافظه مجازی (Virtual Memory)
حافظه مجازی قابلیتی است که به ویندوز اجازه میدهد در زمان نیاز از بخشی از فضای ذخیرهسازی بهعنوان حافظه کمکی استفاده کند.
این قابلیت در ویندوز 10 و 11 وجود دارد و مسیر تنظیمات آن در هر دو نسخه یکسان است.
برای مشاهده تنظیمات حافظه مجازی:
-
کلیدهای Win + R را فشار دهید.
-
دستور
sysdm.cplرا وارد کنید. -
وارد تب Advanced شوید.
-
در قسمت Performance روی Settings کلیک کنید.
-
دوباره وارد تب Advanced شوید.
-
در قسمت Virtual Memory روی Change کلیک کنید.
در این قسمت میتوانید وضعیت حافظه مجازی را مشاهده کنید.
پیشنهاد: اگر با تنظیمات حافظه مجازی آشنایی ندارید، گزینه Automatically manage paging file size for all drives را فعال نگه دارید تا ویندوز اندازه آن را بهصورت خودکار مدیریت کند.
راهکارهای سختافزاری برای افزایش سرعت ویندوز
روشهای زیر مربوط به قطعات سختافزاری هستند و تفاوت خاصی میان ویندوز 10 و 11 ندارند.
۱۱. ارتقای RAM
اگر کامپیوتر یا لپتاپ شما حافظه RAM کمی دارد، اجرای همزمان چند برنامه میتواند باعث کند شدن سیستم شود.
برای بررسی مقدار RAM مصرفشده:
-
کلیدهای Ctrl + Shift + Esc را فشار دهید.
-
وارد Task Manager شوید.
-
در ویندوز 10 تب Performance را انتخاب کنید.
-
در ویندوز 11 از منوی سمت چپ وارد Performance شوید.
-
گزینه Memory را انتخاب کنید.
اگر حافظه RAM هنگام اجرای برنامههای معمولی مرتباً نزدیک ظرفیت کامل است، ارتقای آن میتواند به بهبود عملکرد سیستم کمک کند.
برای استفاده معمولی، 8 گیگابایت RAM در بسیاری از سیستمها نقطه شروع مناسبی است؛ اما برای کارهای سنگینتر ممکن است به حافظه بیشتری نیاز داشته باشید.
۱۲. تعویض HDD با SSD
اگر هنوز از هارد مکانیکی HDD برای اجرای ویندوز استفاده میکنید، تعویض آن با SSD میتواند یکی از مؤثرترین روشهای افزایش سرعت سیستم باشد.
این ارتقا در هر دو نسخه ویندوز 10 و 11 میتواند مزایای زیر را داشته باشد:
-
روشن شدن سریعتر ویندوز
-
باز شدن سریعتر برنامهها
-
انتقال سریعتر فایلها
-
کاهش زمان نصب نرمافزارها
-
پاسخگویی بهتر سیستم
البته SSD قدرت پردازنده را افزایش نمیدهد، اما سرعت دسترسی به اطلاعات را به شکل محسوسی بهتر میکند.
برای افزایش سرعت سیستم، در بعضی موارد ارتقای RAM یا تعویض هارد HDD با SSD میتواند تأثیر زیادی داشته باشد. برای این کار میتوانید قطعات موردنیاز خود را از بخش قطعات کامپیوتر و لپتاپ بررسی کنید
۱۳. تمیز کردن گردوغبار و بررسی دمای سیستم
بالا رفتن دمای پردازنده یا کارت گرافیک میتواند باعث کاهش عملکرد سیستم شود. وقتی قطعات بیش از حد داغ میشوند، ممکن است برای کنترل دما سرعت کاری خود را کاهش دهند.
برای جلوگیری از این مشکل:
-
فنهای کامپیوتر را از گردوغبار تمیز کنید.
-
مسیر ورود و خروج هوا را مسدود نکنید.
-
دمای پردازنده و کارت گرافیک را بررسی کنید.
-
در صورت نیاز سیستم خنککننده را سرویس کنید.
اگر تجربه کافی ندارید، باز کردن لپتاپ و تعویض خمیر حرارتی را به تعمیرکار بسپارید.
۱۴. بهینهسازی HDD و SSD
ویندوز ابزاری به نام Optimize Drives دارد که برای بهینهسازی درایوهای ذخیرهسازی استفاده میشود.
این ابزار در ویندوز 10 و 11 وجود دارد و روش دسترسی به آن یکسان است.
-
سرچ پایین صفحه ویندوز 🔎 کلیک کنید.
-
عبارت Defragment and Optimize Drives را جستوجو کنید.
-
برنامه را باز کنید.
-
درایو موردنظر را انتخاب کنید.
-
روی Optimize کلیک کنید.
ویندوز با توجه به نوع حافظه، عملیات مناسب را انجام میدهد. برای HDD عملیات یکپارچهسازی و برای SSD عملیات بهینهسازی مخصوص این نوع حافظه انجام میشود.
۱۵. خالی نگه داشتن فضای درایو C
پر شدن بیش از حد درایو C میتواند باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد ویندوز شود؛ بهخصوص زمانی که فضای کافی برای فایلهای موقت و بهروزرسانیها باقی نمانده باشد.
برای آزاد کردن فضای درایو C میتوانید:
-
فایلهای موقت را حذف کنید.
-
برنامههای غیرضروری را پاک کنید.
-
فایلهای حجیم شخصی را به درایو دیگری منتقل کنید.
-
سطل زباله ویندوز (Recycle Bin) را بررسی کنید.
-
پوشه Downloads را مرتب کنید.
دسترسی به Storage در دو نسخه ویندوز:
-
ویندوز 11: Settings → System → Storage
-
ویندوز 10: Settings → System → Storage
از این قسمت میتوانید میزان فضای اشغالشده و دستهبندی فایلها را مشاهده کنید.
چگونه بفهمیم علت کندی ویندوز چیست؟
برای پیدا کردن برنامههایی که منابع سیستم را بیش از حد مصرف میکنند، میتوانید از Task Manager استفاده کنید.
-
کلیدهای Ctrl + Shift + Esc را فشار دهید.
-
وارد بخش Processes شوید.
-
میزان مصرف CPU، Memory و Disk را بررسی کنید.
این بخش در ویندوز 10 و 11 وجود دارد؛ فقط ظاهر و محل بعضی گزینهها ممکن است متفاوت باشد.
-
CPU: نشان میدهد چه مقدار از قدرت پردازنده در حال استفاده است.
-
Memory: میزان مصرف حافظه RAM را نمایش میدهد.
-
Disk: میزان فعالیت هارد یا SSD را نشان میدهد.
اگر یکی از این منابع برای مدت طولانی درگیر باشد، بهتر است برنامه یا علت ایجادکننده آن را بررسی کنید.
آیا ویندوز 10 برای سیستمهای ضعیف بهتر است یا ویندوز 11؟
بسیاری از کاربران تصور میکنند ویندوز 10 همیشه روی کامپیوترهای قدیمی سریعتر از ویندوز 11 اجرا میشود؛ اما این موضوع به مشخصات سختافزاری سیستم بستگی دارد.
| RAM | نوع حافظه | CPU | وضعیت سختافزار | پیشنهاد |
|---|---|---|---|---|
| 2GB یا کمتر | HDD / SSD | قدیمی (Atom, Pentium, Core 2 Duo) | بسیار قدیمی |
Windows 7 (32bit) یا Windows 10 LTSC 32bit ارتقای سختافزار اولویت دارد |
| 4GB | HDD | i3 نسل 2-3 / AMD A-Series | پردازنده قدیمی |
Windows 10 LTSC 64bit (سبکتر) بهتر است ابتدا RAM و حافظه ارتقا پیدا کند |
| 4GB | SSD | i3 نسل 4-5 / AMD FX | سختافزار قدیمی |
Windows 10 Pro 64bit برای کاربری سبک مناسبتر است؛ محدودیت RAM وجود دارد |
| 8GB | HDD | i5 نسل 4-6 / Ryzen 1st Gen | سیستم میانرده |
Windows 10 Pro 64bit (ویندوز 11 روی HDD کند است) Windows 11 در صورت سازگاری سختافزاری |
| 8GB | SSD | i5 نسل 6-7 / Ryzen 2nd Gen | سیستم میانرده |
Windows 10 Pro 64bit یا Windows 11 Home/Pro Windows 11 در صورت سازگاری سختافزاری |
| 16GB | SSD/NVMe | i5/i7 نسل +8 / +Ryzen 3rd Gen | سیستم میانرده و جدید |
Windows 11 Pro یا Enterprise Windows 11 برای اکثر کاربریها مناسب است |
| 32GB یا بیشتر | NVMe SSD | i7/i9 نسل +10 / Ryzen 5 | سیستم قدرتمند |
Windows 11 Pro/Enterprise (بهترین عملکرد) Windows 11 برای کارهای سنگین نیز مناسب است |
از طرف دیگر، پشتیبانی عمومی ویندوز 10 در اکتبر 2025 به پایان رسیده است. بنابراین برای استفاده طولانیمدت، بهتر است در صورت سازگاری سختافزار، ارتقا به ویندوز 11 را در نظر بگیرید.