آموزش پارتیشن بندی هارد بدون حذف اطلاعات در ویندوز 10 و 11

اگر تمام فضای هارد یا SSD لپ‌تاپ و کامپیوتر شما در یک درایو مانند C قرار گرفته و می‌خواهید یک درایو جدید مثل D یا E ایجاد کنید، لازم نیست حتماً هارد را فرمت کنید. در ویندوز 10 و 11 ابزاری به نام Disk Management وجود دارد که با استفاده از آن می‌توانید حجم یک پارتیشن را کاهش دهید و از فضای آزادشده یک پارتیشن جدید بسازید.

هدف جستجوی این آموزش چیست؟

بیشتر کاربرانی که عبارت «پارتیشن بندی هارد بدون حذف اطلاعات» را جستجو می‌کنند، می‌خواهند بدون فرمت کردن هارد یا پاک شدن فایل‌ها، فضای ذخیره‌سازی خود را مدیریت کنند.

برای مثال ممکن است بخواهند:

• از درایو C یک درایو D بسازند.
• حجم درایو C را کاهش دهند.
• یک پارتیشن جدید ایجاد کنند.
• حجم یک پارتیشن را افزایش دهند.
• فضای Unallocated ایجاد کنند.
• مشکل Shrink Volume یا Extend Volume را برطرف کنند.

پارتیشن بندی هارد چیست؟

پارتیشن‌بندی یعنی تقسیم فضای یک دیسک فیزیکی مانند HDD یا SSD به بخش‌های جداگانه. ویندوز این بخش‌ها را معمولاً به شکل درایوهایی مانند C، D و E نمایش می‌دهد.

برای مثال فرض کنید یک SSD با ظرفیت حدود 1 ترابایت دارید و تمام فضای قابل استفاده آن در درایو C قرار گرفته است. با کاهش حجم C می‌توانید بخشی از فضای آن را آزاد کنید و از آن یک درایو جدید بسازید.

آیا پارتیشن بندی بدون حذف اطلاعات امکان‌پذیر است؟

بله، در بسیاری از شرایط می‌توان با استفاده از ابزار Disk Management ویندوز، حجم یک پارتیشن موجود را کاهش داد و از فضای ایجادشده یک پارتیشن جدید ساخت.

قابلیت Shrink Volume اندازه Volume را کاهش داده و فضای آزادشده را به صورت Unallocated در اختیار شما قرار می‌دهد.

تفاوت Shrink، Extend، Format و Delete Volume

قبل از پارتیشن بندی هارد چه کارهایی انجام دهیم؟

1. از فایل‌های مهم Backup بگیرید

مهم‌ترین مرحله قبل از تغییر پارتیشن‌بندی، تهیه نسخه پشتیبان است. عکس‌ها، فیلم‌ها، فایل‌های کاری، پروژه‌ها و اسناد مهم را روی یک هارد دیگر یا فضای ابری ذخیره کنید.

2. فضای آزاد درایو C را بررسی کنید

اگر می‌خواهید از C حجم کم کنید، ابتدا مقدار فضای خالی آن را بررسی کنید. برای مثال اگر 200 گیگابایت فضای خالی دارید، الزاماً ویندوز اجازه Shrink کردن دقیقاً 200 گیگابایت را نمی‌دهد.

3. دیسک و پارتیشن درست را شناسایی کنید

اگر چند هارد یا SSD در کامپیوتر دارید، حتماً بررسی کنید پارتیشن موردنظر روی کدام Disk قرار دارد.

4. هنگام عملیات سیستم را خاموش نکنید

هنگام تغییر پارتیشن‌ها از خاموش کردن اجباری سیستم خودداری کنید و اجازه دهید عملیات به پایان برسد.

آموزش پارتیشن بندی هارد بدون حذف اطلاعات

در این مثال فرض می‌کنیم تمام فضای موردنظر در درایو C قرار دارد و می‌خواهیم از بخشی از آن یک درایو جدید D بسازیم.

مرحله اول: باز کردن Disk Management

برای باز کردن Disk Management چند روش وجود دارد.

روش اول؛ منوی Start

روی دکمه Start کلیک راست کنید و گزینه Disk Management را انتخاب کنید.

روش دوم؛ جستجوی ویندوز

در جستجوی ویندوز عبارت زیر را وارد کنید:

سپس گزینه Create and format hard disk partitions را باز کنید.

روش سوم؛ استفاده از Run

کلیدهای زیر را هم‌زمان فشار دهید:

سپس دستور زیر را وارد کرده و Enter بزنید:

مرحله دوم: پیدا کردن درایو موردنظر

پس از باز شدن Disk Management، در قسمت پایین پنجره، دیسک‌ها و پارتیشن‌های موجود را مشاهده می‌کنید.

اگر هدف شما ساخت D از C است، ابتدا پارتیشن C را پیدا کنید.

مرحله سوم: انتخاب Shrink Volume

روی درایو C کلیک راست کنید و گزینه:

را انتخاب کنید.

ویندوز مقدار فضایی را که امکان کاهش آن وجود دارد بررسی می‌کند و پنجره Shrink Volume را نمایش می‌دهد.

مرحله چهارم: تعیین مقدار فضای موردنظر

در پنجره Shrink Volume گزینه‌ای با عنوان:

مشاهده می‌کنید.

مقدار فضای موردنظر باید بر اساس MB وارد شود.

پس از وارد کردن مقدار مناسب، روی Shrink کلیک کنید.

مرحله پنجم: مشاهده فضای Unallocated

پس از انجام Shrink، بخشی از فضای دیسک با عنوان Unallocated نمایش داده می‌شود.

این فضا هنوز یک درایو مانند D نیست و برای استفاده از آن باید یک Volume جدید ایجاد کنیم.

مرحله ششم: ساخت درایو جدید

روی فضای Unallocated کلیک راست کنید و گزینه:

را انتخاب کنید.

پنجره New Simple Volume Wizard باز می‌شود. روی Next کلیک کنید.

مرحله هفتم: انتخاب اندازه درایو جدید

در این مرحله اندازه Volume جدید را تعیین می‌کنید. اگر می‌خواهید تمام فضای Unallocated به درایو جدید اختصاص داده شود، مقدار پیش‌فرض را تغییر ندهید.

سپس روی Next کلیک کنید.

مرحله هشتم: انتخاب Drive Letter

در این قسمت می‌توانید حرف درایو را مشخص کنید.

برای مثال:

• D:
• E:
• F:
• G:

اگر D آزاد باشد، می‌توانید آن را انتخاب کنید.

مرحله نهم: تنظیم فایل‌سیستم

در مرحله بعد گزینه‌های مربوط به فرمت Volume جدید نمایش داده می‌شود. برای استفاده معمولی در ویندوز، NTFS انتخاب رایجی است.

مرحله دهم: پایان ساخت درایو

پس از بررسی تنظیمات، روی:

کلیک کنید.

سپس File Explorer را باز کرده و وارد بخش This PC شوید. درایو جدید مانند D باید در فهرست درایوها نمایش داده شود.

مثال واقعی؛ ساخت درایو D از فضای C

فرض کنید یک SSD با ظرفیت حدود 500 گیگابایت دارید و می‌خواهید حدود 100 گیگابایت از C جدا کرده و به یک درایو جدید D اختصاص دهید.

چگونه حجم درایو C را کم کنیم؟

اگر فقط می‌خواهید بخشی از فضای C را آزاد کنید، نیازی نیست حتماً یک پارتیشن جدید بسازید.

1. Disk Management را باز کنید.
2. روی C کلیک راست کنید.
3. گزینه Shrink Volume را انتخاب کنید.
4. مقدار موردنظر را وارد کنید.
5. روی Shrink کلیک کنید.

پس از پایان عملیات، فضای آزادشده به شکل Unallocated نمایش داده می‌شود.

چگونه حجم یک درایو را افزایش دهیم؟

برای افزایش حجم یک پارتیشن باید فضای Unallocated مناسبی در اختیار داشته باشید. سپس روی پارتیشن موردنظر کلیک راست کرده و گزینه Extend Volume را انتخاب کنید.

چرا نمی‌توانیم به اندازه تمام فضای خالی C را Shrink کنیم؟

یکی از سوال‌های رایج این است که چرا مثلاً درایو C مقدار زیادی فضای خالی دارد، اما Disk Management اجازه نمی‌دهد تمام آن فضا Shrink شود.

دلیل این موضوع می‌تواند وجود فایل‌هایی باشد که ویندوز در شرایط عادی نمی‌تواند آن‌ها را به بخش دیگری از Volume منتقل کند.

بنابراین:

اگر Shrink Volume مقدار کمی نشان داد چه کنیم؟

اگر مقدار قابل Shrink بسیار کمتر از فضای خالی واقعی است، ابتدا فایل‌های غیرضروری را پاک کرده و فضای ذخیره‌سازی را مرتب کنید.

همچنین فایل‌ها و تنظیمات سیستمی خاص می‌توانند مقدار قابل Shrink را محدود کنند.

پارتیشن بندی SSD و HDD چه تفاوتی دارد؟

از نظر استفاده از Disk Management، روند کلی مدیریت Volumeها روی HDD و SSD مشابه است.

در هر دو حالت می‌توان با توجه به شرایط دیسک از Shrink، Extend و New Simple Volume استفاده کرد.

با این حال، نوع ذخیره‌سازی، ساختار پارتیشن‌ها و وضعیت سیستم ممکن است روی گزینه‌های در دسترس تأثیر بگذارد.

آیا پارتیشن بندی باعث افزایش سرعت کامپیوتر می‌شود؟

پارتیشن‌بندی به‌تنهایی باعث افزایش قابل توجه سرعت پردازنده یا سرعت SSD نمی‌شود.

کاربرد اصلی پارتیشن‌بندی، مدیریت بهتر فضای ذخیره‌سازی و سازمان‌دهی فایل‌هاست.

برای مثال می‌توانید Windows و نرم‌افزارها را روی C و فایل‌های شخصی را روی D نگهداری کنید.

اشتباهات رایج هنگام پارتیشن بندی هارد

اشتباه اول: انتخاب Delete Volume

بعضی کاربران Shrink Volume را با Delete Volume اشتباه می‌گیرند. این دو گزینه کاملاً متفاوت هستند.

اشتباه دوم: Format کردن پارتیشن اشتباه

Format را با ساخت یک پارتیشن جدید اشتباه نگیرید. قبل از Format کردن هر Volume مطمئن شوید که اطلاعات مهمی روی آن وجود ندارد.

اشتباه سوم: کوچک کردن بیش از حد درایو C

اگر C را بیش از حد کوچک کنید، ممکن است فضای کافی برای Windows، برنامه‌ها، به‌روزرسانی‌ها و فایل‌های موقت باقی نماند.

اشتباه چهارم: دستکاری پارتیشن‌های Recovery و EFI

در Disk Management ممکن است پارتیشن‌هایی با نام‌هایی مانند Recovery و EFI System Partition مشاهده کنید.

جدول تصمیم‌گیری پارتیشن بندی هارد

نکات مهم برای پارتیشن بندی بدون حذف اطلاعات

• قبل از شروع از فایل‌های مهم Backup بگیرید.
• پارتیشن موردنظر را قبل از هر عملیات دوباره بررسی کنید.
• Shrink Volume را با Delete Volume اشتباه نگیرید.
• روی پارتیشن دارای اطلاعات، بدون اطمینان Format نکنید.
• درایو C را بیش از حد کوچک نکنید.
• به پارتیشن‌های EFI و Recovery دست نزنید.
• هنگام تغییر پارتیشن‌بندی، سیستم را به‌صورت اجباری خاموش نکنید.

سوالات متداول

جمع‌بندی

پارتیشن بندی هارد بدون حذف اطلاعات در بسیاری از سیستم‌های Windows 10 و Windows 11 با استفاده از ابزار داخلی Disk Management امکان‌پذیر است.

اگر هدف شما ساخت یک درایو جدید مانند D از فضای C است، روند کلی به این شکل خواهد بود:

مهم‌ترین نکته این آموزش این است که Shrink Volume، Delete Volume و Format را با یکدیگر اشتباه نگیرید.